World Bank wzywa Tajlandię do budowy sieci miast poza Bangkokiem

World Bank proponuje Tajlandii zmianę kursu w polityce miejskiej i mocniejsze wsparcie dla miasta poza Bangkokiem. Bank chce, by kraj inwestował nie tylko w stolicę, lecz także w ośrodki regionalne. Stawka jest wysoka: chodzi o wzrost, miejsca pracy i cel wysokich dochodów do 2037 r.

Nowy raport World Bank stawia przed Tajlandią prosty wybór: albo kraj dalej będzie pompował większość energii i pieniędzy w przepełniony Bangkok, albo zacznie budować sieć silniejszych miast, które przejmą część wzrostu. W tej logice miasta poza Bangkokiem mają odgrywać większą rolę. Instytucja nie proponuje rewolucji. Proponuje przesunięcie ciężaru. W centrum mają zostać Bangkok i kilka dużych ośrodków regionalnych, ale ich role mają się uzupełniać, a nie dublować.

To ważne, bo raport nie mówi o abstrakcyjnej urbanistyce. Mówi o modelu wzrostu. World Bank przypomina, że około 89 procent wzrostu PKB Tajlandii w latach 2010–2020 pochodziło z obszarów miejskich. Jednocześnie kraj nadal potrzebuje około 5,4 procent rocznego wzrostu PKB per capita w nadchodzącej dekadzie, aby dojść do statusu kraju wysokich dochodów w 2037 r. W praktyce oznacza to jedno: miasta muszą pracować lepiej niż dziś.

Bangkok nadal jest zbyt ważny, by go pominąć

Raport nie odrzuca roli stolicy. Przeciwnie. Bangkok pozostaje największym i najważniejszym silnikiem gospodarki. Ale ten silnik wchodzi w strefę słabszych zwrotów. World Bank szacuje, że same korki kosztują metropolię od 7 do 10 procent GRP rocznie. To ogromna strata. Do tego dochodzi presja na infrastrukturę, większe ryzyko podtopień i rosnące koszty utrzymania sprawnego miasta.

Dlatego autorzy raportu chcą, by część przyszłych nakładów w Bangkoku przesunąć z samego zwiększania przepustowości na odciążenie ruchu, odporność klimatyczną i rozwiązania cyfrowe. To nie jest plan przeciw stolicy. To plan dla stolicy, która ma nadal zarabiać, ale bez dalszego dławiącego przeciążenia.

Miasta drugiego rzędu mają niewykorzystany potencjał

Najmocniejszy argument raportu dotyczy jednak miast drugiego rzędu. World Bank wskazuje, że Chiang Mai, Khon Kaen, Chonburi i Phuket mogą wziąć na siebie większe, wyspecjalizowane role gospodarcze. Każde z nich ma inną bazę. Chonburi wspiera przemysł i logistykę. Chiang Mai i Phuket są silne w turystyce i sektorach kreatywnych. Khon Kaen pełni funkcję administracyjną i zdrowotną dla regionu.

Bank opisuje ten układ jako „latent productivity”, czyli ukryty potencjał produktywności, który nie został jeszcze uruchomiony. To klucz do całej tezy. Tajlandia nie potrzebuje jednego supermiasta. Potrzebuje sieci miast, które wzajemnie się wzmacniają. To może podnieść wydajność pracy, poprawić dostęp do usług i rozłożyć ryzyko gospodarcze na więcej niż jeden ośrodek.

Co to oznacza dla polityki państwa

Raport proponuje trzy równoległe ruchy. Po pierwsze, Bangkok ma pozostać skutecznym centrum krajowym. Po drugie, wszystkie tajskie miasta potrzebują lepszych fundamentów: finansowania, odporności na klimat, sprawniejszego planowania i lepszej koordynacji. Po trzecie, wybrane miasta regionalne trzeba przygotować do większych zadań gospodarczych.

To oznacza twardsze decyzje o infrastrukturze, gruncie, transporcie i kompetencjach instytucji lokalnych. Sama deklaracja nie wystarczy. Raport sugeruje też, że małe i średnie miasta nie powinny dostać pieniędzy po równo. Środki mają wzmacniać to, co każde miasto robi najlepiej. Tylko wtedy inwestycje zaczną podnosić produktywność, a nie tylko rozpraszać budżet.

Dla czytelnika najważniejszy wniosek jest praktyczny. Spór o przyszłość Bangkok vs. region nie jest już debatą o estetyce rozwoju. To spór o konkurencyjność całej gospodarki. Jeśli Tajlandia chce utrzymać tempo dojścia do wyższych dochodów, musi przestać traktować miasta drugiego rzędu jako dodatek. Musi potraktować je jako część głównej strategii wzrostu.

W praktyce

• Dla inwestorów ważne będą decyzje o transporcie, logistyce i rozwoju infrastruktury w miastach regionalnych.
• Dla samorządów sygnał jest jasny: raport premiuje specjalizację, odporność klimatyczną i lepsze planowanie przestrzenne.
• Dla firm działających w Bangkoku rośnie znaczenie rozwiązań ograniczających straty czasu i kosztów związanych z korkami.