Tajlandia apeluje o reformę ONZ i rozmowy z Kambodżą
Reforma ONZ i pokojowe rozmowy z Kambodżą znalazły się w centrum wystąpienia premiera Tajlandii na 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego. Anutin Charnvirakul mówił o większym udziale państw w decyzjach i podtrzymał preferencję Bangkoku dla negocjacji dwustronnych.
Wystąpienie premiera łączyło postulat zmian w organizacji międzynarodowej z deklaracją, jak Tajlandia chce prowadzić rozmowy w sprawie sporu z sąsiadem. Anutin przemawiał w Nowym Jorku 24 września 2026 roku, o 17:30 czasu lokalnego, podczas debaty generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ.
Przedstawiał reformę ONZ jako sposób na odbudowę zaufania i zapewnienie państwom większego udziału w kształtowaniu wspólnej przyszłości. Wątek tajsko-kambodżański ujął osobno: Bangkok, jak powiedział, stawia na rozmowy dwustronne oraz mechanizmy prawa międzynarodowego. W ten sposób premier zestawił temat zasad współpracy międzynarodowej z konkretną deklaracją dotyczącą sporu z sąsiednim państwem.
Większy udział w decyzjach ONZ
Hasłem tegorocznej sesji jest „Restoring Trust, Managing Transformation: A United Nations that Delivers for All”. Premier Tajlandii odniósł je do potrzeby odnowienia zaufania między państwami. Podkreślał, że współpraca nie powinna opierać się na przymusie, lecz na zaangażowaniu i szczerości.
Jako możliwą drogę wskazał rozpoczynanie współpracy w mniejszych grupach, a następnie jej rozszerzanie. Taki model miałby dać przestrzeń państwom, które dotąd miały ograniczone możliwości zabierania głosu. Anutin apelował o to, by udział w rozmowach o przyszłości wspólnoty międzynarodowej był bardziej równy.
Propozycja dotyczyła więc nie tylko samej struktury ONZ, ale także sposobu prowadzenia współpracy. Najpierw mniejsze grupy miałyby wypracowywać wspólne działania, a potem poszerzać ich zasięg. W przedstawionym stanowisku taki etapowy proces mógłby włączyć do szerszej debaty państwa słabiej reprezentowane. Premier wiązał szerszy udział z odbudową zaufania do współpracy wielostronnej.
Pokój według stanowiska Tajlandii
W przemówieniu pokój nie oznaczał jedynie braku wojny. W ujęciu przedstawionym przez premiera powinien obejmować również konstruktywną współpracę, poszanowanie prawa oraz bezpieczeństwo, które przynosi ludziom rzeczywiste korzyści. To założenie stanowiło tło dla jego deklaracji dotyczącej Kambodży.
Anutin powiedział, że Tajlandia chce rozwiązywać spór graniczny przez negocjacje dwustronne i mechanizmy przewidziane w prawie międzynarodowym. Odniósł się też do Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, czyli UNCLOS. Według przedstawionego przez niego stanowiska postępowanie w ramach konwencji dotyczy wyznaczania granicy morskiej i nie rozstrzyga o suwerenności nad terytorium lądowym. To opis stanowiska Tajlandii, a nie wspólne rozstrzygnięcie sporu przez oba państwa.
Premier przedstawił zatem preferowane przez Bangkok kanały rozmów, a osobno opisał zakres postępowania dotyczącego granicy morskiej. Nie oznaczało to ogłoszenia uzgodnionego stanowiska Tajlandii i Kambodży. Wypowiedź pozostawała deklaracją strony tajskiej, bez informacji o nowym porozumieniu czy zakończeniu sporu.
Współpraca także przy przestępczości
Premier wspomniał o sytuacji w Palestynie i Mjanmie. Mówił o poparciu Tajlandii dla pokoju i pojednania. Zadeklarował również gotowość do współpracy z Biurem Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości, czyli UNODC, w zwalczaniu handlu narkotykami, przestępczości transnarodowej i cyberprzestępczości.
Te wątki poszerzyły zakres wystąpienia poza reformę ONZ i spór z Kambodżą. Obejmowały zarówno kwestie polityczne, jak i deklarację współpracy w przeciwdziałaniu przestępstwom przekraczającym granice państw. Wspólnym mianownikiem pozostawała współpraca między państwami, choć premier odnosił ją do różnych problemów i instytucji.
Wystąpienie nie ogłaszało nowego porozumienia z Kambodżą. Zawierało deklarację, że Bangkok chce prowadzić spór kanałami dwustronnymi, oraz apel o reformę ONZ, która — w ocenie premiera — powinna dawać państwom więcej możliwości uczestniczenia w międzynarodowych decyzjach.
