Praca w Tajlandii: Nadchodzą duże zmiany w ubezpieczeniach
Tajlandia przygotowuje dużą zmianę w systemie ubezpieczeń społecznych. Rząd zaakceptował wstępnie projekt rozszerzenia ochrony wynikającej z Artykułu 33 ustawy o ubezpieczeniach społecznych.
Zmiana ma objąć grupy pracowników, które dotychczas pozostawały poza obowiązkowym systemem. Chodzi między innymi o pomoc domową, ogrodników, prywatnych kierowców, część pracowników rolnictwa oraz osoby zatrudnione przy handlu ulicznym.
Według rządowych szacunków do 2030 roku system może objąć ponad 1,05 mln nowych ubezpieczonych. Reforma ma zwiększyć ochronę pracowników, ale jednocześnie budzi obawy dotyczące kosztów dla pracodawców i osób o niskich dochodach.
Kogo obejmie nowy Artykuł 33?
Projekt dotyczy trzech głównych grup pracowników.
Pierwszą są osoby zatrudnione w rolnictwie, leśnictwie i hodowli zwierząt.
Drugą grupą są pracownicy zatrudniani przez osoby prywatne. Dotyczy to między innymi:
- pomocy domowej,
- ogrodników,
- prywatnych kierowców.
Trzecia grupa obejmuje osoby pracujące dla przedsiębiorców prowadzących stoiska i handel uliczny.
Do tej pory część takich pracowników była wyłączona z obowiązkowego systemu Social Security.
Po wejściu nowych przepisów mają uzyskać podobne prawa jak inni pracownicy objęci Artykułem 33.
Jakie świadczenia otrzymają pracownicy?
Objęcie systemem oznacza dostęp do szerszej ochrony socjalnej.
Dotyczy ona między innymi:
- leczenia i świadczeń chorobowych,
- macierzyństwa,
- niepełnosprawności,
- świadczeń po śmierci,
- zabezpieczenia na starość,
- świadczeń na wypadek bezrobocia.
Rząd argumentuje, że reforma ma zapewnić większe bezpieczeństwo grupom, które często pracują bez pełnej ochrony socjalnej.
Reforma oznacza jednak nowe koszty
Tutaj zaczyna się najważniejsza część dyskusji.
Ministerstwo Finansów, Biuro Budżetu oraz National Economic and Social Development Council zgłosiły uwagi do projektu.
Ministerstwo Finansów wskazuje, że nowe przepisy oznaczają dodatkowe zobowiązania dla trzech stron:
- pracownika,
- pracodawcy,
- państwa.
Pracodawca będzie musiał zarejestrować zatrudnienie oraz regularnie odprowadzać składki do Social Security Office.
Biuro Budżetu zwraca natomiast uwagę na sytuację osób o niskich i nieregularnych dochodach.
To właśnie wiele z nich ma zostać objętych nowymi przepisami.
W okresie wysokich kosztów życia, energii i transportu dodatkowe obowiązkowe składki mogą być dla nich odczuwalne.
Czy część zatrudnienia może przejść do szarej strefy?
To jedna z najciekawszych obaw zgłoszonych przez tajskie instytucje.
Biuro Budżetu ostrzega, że część małych pracodawców może próbować ograniczyć dodatkowe koszty.
Potencjalnymi skutkami mogą być:
- redukcja zatrudnienia,
- zmniejszenie liczby dni pracy,
- unikanie formalnego zatrudnienia,
- przenoszenie części pracowników do szarej strefy.
Instytucja nie kwestionuje samej idei ochrony pracowników. Zwraca jednak uwagę, że sposób jej wdrożenia może zdecydować o powodzeniu całej reformy.
NESDC chce prostszego systemu
National Economic and Social Development Council koncentruje się przede wszystkim na praktycznej stronie zmian.
Według NESDC system powinien być prosty zarówno dla pracownika, jak i dla małego pracodawcy.
Potrzebne mają być między innymi łatwe procedury:
- rejestracji pracodawcy,
- zgłaszania zatrudnienia,
- obliczania składek,
- przekazywania danych o wynagrodzeniu.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku osoby prywatnej zatrudniającej jedną pomoc domową czy kierowcę.
Ile wynoszą składki Social Security w Tajlandii?
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje już nowy maksymalny limit wynagrodzenia, od którego naliczane są składki w ramach Artykułu 33.
W latach 2026–2028 limit wynosi 17 500 THB miesięcznie.
Przy stawce 5% maksymalna składka pracownika wynosi obecnie 875 THB miesięcznie. Tyle samo maksymalnie płaci pracodawca.
Warto jednak rozróżnić dwie kwestie.
Podwyższenie maksymalnej podstawy składki obowiązuje już od początku 2026 roku.
Nowa reforma dotycząca pracowników domowych, rolnych czy ulicznych sprzedawców nie podnosi ponownie stawki składki.
Jej głównym celem jest objęcie systemem osób, które wcześniej nie podlegały obowiązkowemu Artykułowi 33.
Co to oznacza w praktyce?
Jeżeli pracownik zarabia przykładowo 12 000 THB miesięcznie, składka w wysokości 5% oznacza około 600 THB miesięcznie po stronie pracownika.
Podobną kwotę odprowadza pracodawca.
Dla osoby o niewielkich dochodach 600 THB miesięcznie może być zauważalnym obciążeniem.
Z drugiej strony pracownik uzyskuje dostęp do systemu świadczeń zdrowotnych, emerytalnych i związanych z bezrobociem.
To właśnie ten bilans kosztów i korzyści znajduje się dziś w centrum dyskusji.
Czy zmiany dotyczą także cudzoziemców?
Tak, ale nie wszystkich cudzoziemców w nowy sposób.
Rząd wskazał, że system może obejmować również pracowników innych narodowości, jeżeli posiadają wymagane dokumenty oraz legalne pozwolenie na pracę w Tajlandii.
Dotyczy to również części pracowników migrujących.
Nie oznacza to jednak, że reforma została przygotowana specjalnie dla ekspatów.
Wielu cudzoziemców zatrudnionych już legalnie w tajskich firmach podlega Artykułowi 33 na dotychczasowych zasadach.
Największa zmiana dotyczy grup, które wcześniej były wyłączone z obowiązkowego systemu.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Na razie zmiana nie obowiązuje.
25 sierpnia 2026 roku rząd zaakceptował projekt dekretu wstępnie.
Przewidziano, że nowe regulacje zaczną obowiązywać 180 dni po publikacji w Royal Gazette. Okres ten ma pozwolić pracodawcom, pracownikom oraz Social Security Office przygotować się do nowych zasad.
Dlatego na obecnym etapie warto mówić o planowanej reformie, a nie o już obowiązującym obowiązku dla nowych grup.
Duża zmiana dla tajskiego rynku pracy
Rozszerzenie Artykułu 33 może być jednym z większych kroków w kierunku formalizacji zatrudnienia w Tajlandii.
Z jednej strony ponad milion osób może uzyskać dostęp do pełniejszej ochrony społecznej.
Z drugiej strony państwo musi uważać, aby nowe obowiązki nie okazały się zbyt kosztowne dla najmniejszych pracodawców i najgorzej zarabiających pracowników.
Dlatego najważniejszym pytaniem nie jest dziś, czy Tajlandia chce rozszerzyć ubezpieczenia społeczne.
Rząd zdecydowanie zmierza w tym kierunku.
Kluczowe będzie jak nowe zasady zostaną wdrożone i czy nie spowodują ucieczki części zatrudnienia do szarej strefy.
Zobacz także
